Bore-out of burn-out? Als verveling op je werk je langzaam uitput

Je bent moe als je thuiskomt, terwijl je voor je gevoel nauwelijks iets hebt gedaan. Op je werk duren de dagen eindeloos, je mist uitdaging en steeds vaker vraag je jezelf af waarvoor je het eigenlijk doet. Toch blijf je functioneren. Voor de buitenwereld lijkt er weinig aan de hand. Misschien denk je zelf zelfs aan stress of een burn-out. Maar wat als niet overbelasting, maar juist onderbelasting het probleem is? Dan kan er sprake zijn van een bore-out.

Wat is een bore-out?

Bij een burn-out denken we meestal aan te veel werk, te veel verantwoordelijkheid en te lang onder spanning staan. Bij een bore-out gebeurt bijna het tegenovergestelde. Je hebt structureel te weinig uitdaging, gebruikt je kwaliteiten onvoldoende of ervaart je werkzaamheden als saai, voorspelbaar of betekenisloos.

Het gaat dus niet simpelweg om een rustige week op kantoor of een middag waarop weinig gebeurt. Iedereen verveelt zich weleens.

Problematisch wordt het wanneer onderprikkeling langere tijd aanhoudt. Je voelt dat je meer kunt, maar krijgt niet de ruimte of uitdaging om dat te laten zien. Misschien doe je al jaren hetzelfde werk of heb je het gevoel dat jouw kennis en ervaring nauwelijks worden benut.

Langzaam kan de betrokkenheid verdwijnen. Je neemt minder initiatief, voelt minder energie en gaat steeds meer op de automatische piloot werken.

Bore-out of burn-out: waarom lijken de klachten op elkaar?

Dat maakt een bore-out soms lastig te herkennen. De oorzaak verschilt van een burn-out, maar een aantal klachten kan sterk op elkaar lijken.

Je kunt moe en prikkelbaar worden, slechter slapen, veel piekeren en minder zelfvertrouwen ervaren. Je concentratie kan afnemen en werk waar je vroeger nog plezier uit haalde, interesseert je steeds minder.

Bij een burn-out ligt langdurige overbelasting vaak aan de basis. Bij een bore-out draait het juist om langdurige onderbelasting en onderstimulatie.

Twee verschillende kanten dus, maar beide kunnen ervoor zorgen dat je energie, motivatie en plezier in je werk kwijtraakt.

Je hebt het niet druk en toch ben je uitgeput

Dat kan verwarrend voelen.

Want hoe kun je moe zijn als je helemaal niet zo hard hebt gewerkt?

Juist daar zit een belangrijk onderdeel van een bore-out. Werk gaat niet alleen over het aantal uren dat je bezig bent. Mensen hebben ook behoefte aan uitdaging, ontwikkeling, betekenis en het gevoel dat hun kwaliteiten ergens toe doen.

Als dat langere tijd ontbreekt, kan een werkdag ontzettend veel energie kosten. Niet omdat je agenda uitpuilt, maar omdat je jezelf urenlang moet motiveren voor iets waar je nauwelijks meer door wordt geprikkeld.

Aan het einde van de dag ben je dan misschien niet lichamelijk moe van hard werken, maar mentaal leeg van het gebrek aan betekenis en uitdaging.

Waarom veel mannen gewoon blijven zitten

Voor mannen kan daar nog iets anders bij komen. Een baan is vaak meer dan alleen werk. Het betekent inkomen, zekerheid, verantwoordelijkheid en soms ook een belangrijk deel van je identiteit.

Dan zeg je niet zo gemakkelijk: ik verveel me eigenlijk kapot op mijn werk.

Misschien heb je een goed salaris, fijne collega's en op papier weinig reden om te klagen. Tegen jezelf zeg je dat je tevreden zou moeten zijn. Je hebt tenslotte werk en er zijn genoeg mensen die wél iedere dag onder grote werkdruk staan.

Dus blijf je zitten.

Je vult de dag, kijkt vaker naar je telefoon, checkt nog een keer je mail of doet langer over werkzaamheden dan eigenlijk nodig is. Naar buiten toe lijkt het alsof je gewoon aan het werk bent. Van binnen neemt de motivatie steeds verder af.

En juist dat kan lang doorgaan voordat je jezelf de vraag stelt: past dit werk eigenlijk nog wel bij mij?

Bore-out gaat niet alleen over te weinig werk

Een lege agenda alleen maakt nog geen bore-out.

Je kunt het hartstikke rustig hebben en toch tevreden zijn met je werk. Andersom kun je voldoende taken hebben en je toch structureel vervelen.

Het gaat ook over de vraag of je wordt uitgedaagd. Of je jouw kennis en talenten kunt gebruiken. Of je groeit. En misschien nog belangrijker: of je betekenis ervaart in wat je doet.

Daarom kan een bore-out ook voorkomen bij iemand met een prima functie en een volle werkweek. Als het werk al jaren hetzelfde voelt en je nergens meer van 'aan' gaat, kan onderstimulatie net zo goed ontstaan.

Herken je deze signalen?

Misschien tel je regelmatig de uren af tot je naar huis kunt. Je hebt steeds minder zin om initiatief te nemen en stelt eenvoudige taken uit. Je voelt je moe terwijl je werk objectief gezien niet bijzonder zwaar is. Of je merkt dat je buiten je werk steeds minder energie hebt om iets te ondernemen.

Ook piekeren, prikkelbaarheid, somberheid en twijfel aan jezelf kunnen een rol spelen.

Eén of twee van deze signalen betekenen natuurlijk niet automatisch dat je een bore-out hebt. Maar wanneer je jezelf hierin langere tijd herkent, is het wel verstandig om serieus te kijken naar wat er speelt.

Wat kun je zelf doen bij onderbelasting?

De eerste stap is niet meteen ontslag nemen. Het begint met onderzoeken waar je energie verdwenen is.

Wat mis je in je huidige werk? Uitdaging? Verantwoordelijkheid? Ontwikkeling? Contact met anderen? Betekenis?

Soms kan een gesprek met je werkgever al iets veranderen. Niet door te zeggen dat je werk saai is, maar door aan te geven dat je meer uitdaging zoekt, andere verantwoordelijkheden wilt of bepaalde kwaliteiten beter zou willen inzetten.

Ook buiten je werk kun je onderzoeken waar je nieuwsgierigheid nog zit. Een opleiding, nieuwe hobby, vrijwilligerswerk, sport of een persoonlijk doel kan je opnieuw laten ervaren waarvan je energie krijgt.

Maar de belangrijkste vraag is misschien wel: wat heb jij nodig om weer in beweging te komen?

Waarom wandelen helpt om opnieuw richting te vinden

Wanneer je al langere tijd vastzit in hetzelfde patroon, is het soms lastig om daar achter je bureau een antwoord op te vinden.

Juist daarom werk ik als wandelcoach buiten.

Tijdens een wandeling valt een deel van de dagelijkse afleiding weg. Geen mailbox die openstaat, geen collega's om je heen en geen scherm waar je automatisch weer naartoe grijpt. Je bent in beweging en er ontstaat letterlijk ruimte om anders naar je situatie te kijken.

Tijdens wandelcoaching onderzoeken we niet alleen wat je niet meer wilt. We kijken juist naar wat jou energie geeft, welke kwaliteiten je onvoldoende gebruikt en waar je behoefte aan hebt.

Misschien ontdek je dat er binnen je huidige werk veel meer mogelijk is dan je dacht. Misschien wordt duidelijk dat je ergens anders beter tot je recht komt. Het antwoord hoeft vooraf niet vast te staan.

Wandelcoaching bij bore-out in Rotterdam, Vlaardingen en Zoetermeer

Vanuit Natureon begeleid ik mensen die vastlopen door stress en mentale overbelasting, maar ook mensen die juist merken dat ze zijn vastgelopen doordat uitdaging, richting of zingeving ontbreekt.

Tijdens wandelcoaching in de natuur in Rotterdam, Vlaardingen en Zoetermeer nemen we de tijd om te onderzoeken wat er werkelijk speelt.

Geen snelle oplossing en geen verplicht stappenplan. Wel bewegen, vertragen en eerlijk kijken naar de vraag: waar krijg jij weer energie van?

Wacht niet tot verveling uitputting wordt

Je hoeft niet overspannen te zijn of thuis te zitten voordat je serieus mag nemen dat iets niet meer klopt.

Als je iedere zondagavond opziet tegen maandag, je werkdagen eindeloos duren en je steeds minder van jezelf kwijt kunt in wat je doet, is dat informatie.

Misschien heb je niet minder nodig.

Misschien heb je juist méér nodig. Meer uitdaging. Meer betekenis. Meer ruimte om je kwaliteiten te gebruiken en werk te doen dat weer bij je past.

Herken je jezelf hierin? Tijdens een gratis kennismakingswandeling kunnen we samen onderzoeken waar jouw energie verdwenen is en wat je nodig hebt om weer richting te voelen.

Bronnen:

Frontiers in Psychology (2021), onderzoek naar bore-out op het werk en World Health Organization (WHO), informatie over burn-out.